قلب و عروق, بیماری های مزمن

تپش قلب – علائم و درمان تپش قلب چیست؟

نارسایی قلبی آریتمی قلبی در سکته مغزی تپش قلب

تپش قلب

تپش قلب یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه افراد به متخصص قلب است. در یک مطالعه آماری 16 درصد از افراد تنها به دلیل تپش قلب به پزشک مراجعه کرده‌اند. بسیاری از افراد احساس تپش قلب می‌کنند، به این معنا که قلبشان به‌طور موقت، سریعتر یا محکم‌تر ضربه می‌زند. این تپش‌ها ممکن است به شکل یک ضربه اضافی یا قوی‌تر یا حتی یک نوع لرزش در قفسه سینه احساس شود.

اگرچه تپش قلب می تواند نگران کننده باشد، اما معمولا موقت و بی‌خطر هستند و به خودی خود رفع می‌شوند. ممکن است به دلیل عواملی مانند استرس و اضطراب، مصرف بیش از حد کافئین، نیکوتین، الکل و یا فعالیت‌های جسمانی ایجاد ‌شوند. همچنین، امکان دارد در زمان بارداری نیز تپش قلب رخ دهد.

اما برخی اوقات، تپش قلب نشانه‌ای از وجود بیماری‌های قلبی یا مشکلات پزشکی دیگری در بدن است. به خصوص اگر به طور مکرر و با علائم دیگری مانند درد در قفسه سینه، سرگیجه، کوتاه شدن تنفس همراه باشد. در این صورت ارزیابی توسط یک پزشک متخصص قلب امری ضروری است تا علت و درمان مناسب جهت کنترل و مدیریت تپش قلب تعیین شود.

علائم تپش قلب

یک palpitation یا تپش قلب در واقع یک ضربان قلب کم یا اضافی یا نامنظم است که یک نوع ریتم قلبی غیرطبیعی است. وقتی حس می‌کنید قلبتان یک ضربان “پرش” می‌کند، احتمالاً با یک ضربان اولیه قلب روبرو هستید.  زیرا قبل از اینکه بطن‌ها از خون پر شوند قلب منقبض می‌شود، در نتیجه خون کمی به بدن منتقل می‌شود یا اصلا خونی وجود ندارد.

بنابراین شما آن انقباض را به عنوان یک ضربان احساس نمی‌کنید اما ضربان بعدی قوی‌تر خواهد بود، زیرا حجم اضافی خون به بیرون رانده می‌شود.

هنگامی که فرد دچار این عارضه می‌شود، معمولاً مجموعه‌ای از علائم مختلف را تجربه می‌کند، از جمله ضربان قلب قوی و نامنظمی را حس می‌کند.

علائم تپش قلب ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • ضربان قلب با سرعت بیشتر از معمول
  • حرکت قلب با شدت
  • احساس از دست رفتن یک ضربه
  • داشتن یک ضربه اضافی
  • تغییر ریتم قلبی به صورت متناوب
  • تپش یا لرزش

همچنین افراد تپش قلب را در قفسه سینه خود، گردن یا گلوی خود احساس می‌کنند. تپش قلب معمولا از چند ثانیه تا چند دقیقه طول می‌کشد اما گاهی اوقات نیز بیشتر طول می‌کشد.

تپش قلب ناشی از مشکلات قلبی چه علائمی دارد؟

گاهی اوقات، تپش قلب همراه با علائم دیگری است که ممکن است نشانه مشکلات قلبی باشد. در این حالت، فرد ممکن است علائم زیر را تجربه کند:

۱. تعریق زیاد

۲. احساس تشنگی بیش از حد

۳. سرگیجه

۴. تنگی نفس

۵. حالت تهوع

۶. درد در قسمت قفسه سینه

۷. احساس سبکی در سر

در چنین شرایطی باید با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس گرفته و برای دریافت درمان و مداخله پزشکی در سریع‌ترین زمان ممکن اقدام کرد.

بهترین ضربان قلب طبیعی چه میزان است؟

قلب به عنوان یک عضو عضلانی، به منظور پمپاژ خون به سایر اندام‌ها و انتقال اکسیژن به سلول‌ها نیاز به فعالیت مداوم دارد.

ضربان قلب نرمال با توجه به سن و شرایط هر فرد ممکن است متفاوت باشد. همچنین به میزان فعالیت بدنی و کار هر فرد بستگی دارد. در نتیجه، ضربان قلب طبیعی بسته به این فاکتورها در افراد مختلف متفاوت خواهد بود.

معمولاً، قلب 60 تا 100 بار در دقیقه ضربه می‌زند. این نرخ ممکن است در افرادی که به طور منظم ورزش می‌کنند یا داروهایی مصرف می‌کنند که سرعت ضربان قلب را کاهش می‌دهند، زیر 60 ضربه در دقیقه باشد.

اگر ضربان قلب فرد در هنگام استراحت بالاتر از 100 ضربه در دقیقه باشد، به این وضعیت ضربان قلب سریع یا تاکی‌کاردی می‌گویند. ضربان قلب کمتر از 60 ضربه در دقیقه در وضعیت استراحت نیز ، به عنوان برادی‌کاردی شناخته می‌شود.

علت‌های تپش قلب چیست؟

تپش قلب ممکن است در هر لحظه اتفاق بیفتد، حتی زمانی که فرد در حال استراحت یا انجام فعالیت‌های عادی است. اگرچه این تپش‌ها ممکن است باعث حس ناخوشایندی در فرد شوند، اما به طور معمول در بیشتر موارد بی‌خطر هستند.

– تپش قلب می تواند به دلایل مختلف و غیر مرتبط با بیماری قلبی رخ دهد. این موارد شامل:

  • استرس، اضطراب و حملات پانیک
  • فعالیت شدید بدنی مانند ورزش‌های سنگین
  • خستگی و کمبود خواب
  • مصرف بیش از حد کافئین، الکل، نیکوتین
  • تغییرات هورمونی در زنان در دوران قاعدگی، بارداری و یا یائسگی
  • فشار خون پایین
  • عوارض دارویی مانند قرص های تیروئید، داروهای سرماخوردگی، داروهای آسم و سودوافدرین (یک ضد احتقان)
  • افزایش سن و پیری

ـ با این حال، برخی اوقات تپش قلب ممکن است علائم یک بیماری جدی‌تری باشد، مانند:

  • کاردیومیوپاتی
  • اختلالات تیروئید (تیروئید پرکار)
  • بیماری دریچه قلب مانند افتادگی دریچه میترال
  • و سایر آریتمی‌های قلبی.

ارتباط تپش قلب و آریتمی قلبی

باید توجه داشت که در بعضی مواقع تپش قلب می تواند ناشی از طیف وسیعی از مشکلات جدی قلب و آریتمی‌های قلبی باشد. این نوع تپش‌ها بر اساس محل و نوع ضربان قلب طبقه‌بندی می‌شوند. چند نوع متداول آریتمی قلبی عبارتند از:

تاکی‌کاردی فوق بطنی: ضربان قلب سریع که از بالای بطن‌ها (حفره‌های پایینی قلب) منشأ می‌گیرد و باعث تپش قلب خیلی سریع یا نامنظم می‌شود و ممکن است همراه با سرگیجه باشد.

فیبریلاسیون دهلیزی: رایج ترین نوع آریتمی، فیبریلاسیون دهلیزی است که می تواند منجر به تپش قلب ‌شود و در روند جریان خون به بطن‌ها اختلال ایجاد می‌کند . در چنین شرایطی احتمال لخته شدن خون و سکته قلبی وجود دارد.

فیبریلاسیون دهلیزی گاهی بدون علائم و بعضی اوقات نیز همراه با علائمی چون درد قفسه سینه، تپش قلب یا تنگی نفس است.

تاکی کاردی بطنی : ضربان قلب سریع که از بطن‌ها (حفره‌های پایینی قلب) منشا می‌گیرد. هنگامی که این آریتمی با بیماری‌های قلبی زمینه‌ای همراه باشد، ممکن است باعث از دست دادن هوشیاری و در موارد شدید منجر به ایست قلبی یا مرگ ناگهانی شود.

دلایل تپش قلب در زنان چیست؟

تپش قلب در زنان شایع‌تر از مردان است. آن‌‌ها در طول زندگی خود در دوران نوجوانی، بارداری و یائسگی ممکن است دچار تپش قلب شوند.

برای برخی از زنان، تپش قلب یکی از علائم اصلی پیش از یائسگی و کمبود پروژسترون است . به طوری که اغلب احساس ضربان قلب نامنظم یا ضربان کوبنده دارند. شدت تپش قلب به حدی است که گاهی احساس می‌کنند ممکن است قلبشان از قفسه سینه خارج ‌شود.

یکی از علل تپش قلب ممکن است افزایش هورمون محرک فولیکول (FSH) باشد که با یائسگی همراه است، زیرا بدن تلاش زیادی برای تحریک تخمک‌گذاری می‌کند. افزایش استروژن و کمبود پروژسترون که در دوران پیش از یائسگی رایج است احتمالاً این فرآیند را تشدید می‌کند.

بالا رفتن استروژن در دوران قاعدگی و حتی پیش ار یائسگی ممکن است به آریتمی قلبی منجر شود.

در دوران قاعدگی در یک چرخه طبیعی، استروژن افزایش قابل توجهی در 14 روز اول چرخه دارد. پس از تخمک‌گذاری، پروژسترون افزایش می‌یابد تا به آماده سازی رحم برای بارداری احتمالی کمک کند. پروژسترون اثر آرام‌بخش دارد و به متابولیسم استروژن نیز کمک می‌کند.

اما در دوران پیش از یائسگی، چرخه‌های بیشتری وجود دارد که در آن تخمک‌گذاری اتفاق نمی‌افتد، بنابراین سطح پروژسترون پایین می‌ماند و منجر به غلبه استروژن می‌شود. در نتیجه فرد دچار تپش قلب می‌شود.

راه‌های پیشگیری از تپش قلب

بسته به علتی که منجر به تپش قلب می‌شود، افراد می‌توانند از این نکات برای مدیریت و کاهش تپش قلب خود استفاده کنند:

  • کاهش سطح استرس با تمرینات تنفس دیافراگمی، مدیتیشن، یوگا و حفظ آرامش
  • محدود کردن مصرف الکل و یا قطع مصرف آن.
  • کاهش مصرف کافئین در رژیم غذایی.
  • پرهیز از استعمال مواد دخانی مانند سیگار یا تنباکو.
  • اجتناب از خوردن غذاهایی که باعث تپش قلب می‌شوند.
  • کنترل فشار خون و سطح کلسترول.
  • ورزش منظم مانند پیاده‌روی روزانه، پیش از شروع برنامه ورزشی، از پزشک معالج در مورد شدت فعالیت ورزشی باید سوال نمود.
  • چکاپ‌های دوره‌ای و تحت نظر پزشک

این تدابیر می‌توانند به افراد کمک کنند تا کمتر دچار تپش قلب شوند و وضعیت سلامت خود را بهبود ببخشند.

آیا اختلالات تیروئید باعث تپش قلب می‌شود؟

بله پرکاری تیروئید موجب بروز تپش قلب می‌شود. افزایش هورمون تیروئید باعث تپش قلب با قدرت و سرعت بیشتر می‌شود و ممکن است ریتم‌های غیرطبیعی در قلب را فعال کند. یکی از این ریتم‌ها فیبریلاسیون دهلیزی است که یک ریتم نامنظم در حفره‌های فوقانی قلب، دهلیزهاست. یکی دیگر از علائم مرتبط با آن، تپش‌های قلبی است که یک احساس ناگهانی از ضربان قلب کوبنده است.

افراد مبتلا به پرکاری تیروئید ممکن است فشار خون بالا نیز داشته باشند. در افراد با گرفتگی و سفت شدن عروق قلب، ترکیبی از ضربان قلب شدید و فشار خون بالا ممکن است منجر به درد قفسه سینه یا آنژین شود.

دلیل تپش قلب بعد از خوردن غذا چیست؟

تپش قلب بعد از غذا خوردن بسیار شایع است. این نوع تپش‌ها ممکن است به دلیل داشتن آلرژی یا حساسیت غذایی رخ دهند.

معمولا تپش قلبی ممکن است به دلیل جویدن، بلعیدن، فرآیند گوارش و یا به دلیل خود غذایی که خورده می‌شود،اتفاق بیفتد.

ـ غذاهایی که ممکن است باعث تپش قلب شوند عبارتند از:

  • غذاهای پر کربوهیدرات، که سطح قند خون را افزایش می‌دهند، به ویژه اگر فرد قند خون پایین ( هیپوگلیسمی ) داشته باشد.
  • غذاهای با سدیم بالا، مانند غذاهای فرآوری شده یا کنسرو شده.
  • غذاهای تند و فلفلی که گاهی اوقات موجب تپش قلب سریع‌تر می‌شوند.

ـ برخی از مواد موجود در غذا نیز ممکن است باعث تپش قلب شوند:

  • مونوسدیم گلوتامات (MSG): افرادی که به MSG حساس هستند ممکن است دچار تپش قلب شوند.
  • تئوبرومین: کاکائو حاوی این ترکیب طبیعی است که باعث افزایش ضربان قلب و در نتیجه تپش قلب می‌شود.
  • اسید آمینه تیرامین: در الکل، پنیرهای کهنه، گوشت‌های پخته شده و میوه‌های خشک است و می‌تواند فشار خون را افزایش داده و باعث تپش قلب شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

تپش‌های قلبی که هر از گاه رخ می‌دهند و فقط چند ثانیه طول می‌کشند، معمولا نیازی به ارزیابی پزشکی ندارند و خطرناک نیستند. اما اگر فرد دارای سابقه بیماری قلبی باشد و مکررا به تپش قلب دچار شود و هر بار با شدت بیشتری باشد، توصیه می‌شود فرد به پزشک متخصص قلب و عروق مراجعه کند و در صورت نیاز  با انجام آزمایش‌های مانیتورینگ قلب، تشخیص داده شود که  آیا تپش قلب او ناشی از یک مشکل جدی‌تر قلبی است یا خیر.

همچنین در صورت بروز تپش قلب با علائم زیر باید با مرکز فوریت‌های پزشکی، اورژانس تماس گرفته شود:

  • ناراحتی یا درد قفسه سینه
  • غش کردن و اغماء
  • تنگی نفس شدید
  • سرگیجه شدید

راه‌های تشخیص تپش قلب توسط پزشک

مهم است که تپش قلب با منشأ استرس و یا آریتمی‌های جزئی از مواردی که ممکن است به یک بیماری زمینه‌ای قلبی مرتبط باشد، تشخیص داده شود. پزشک ابتدا فرد را معاینه می‌کند و به ضربان قلب و ریه‌ها گوش می‌دهد و  سپس سوالاتی را از بیمار می‌پرسد از جمله:

ecg electrode - راه‌های تشخیص تپش قلب توسط پزشک

۱- سابقه پزشکی.

۲- علائمی که هنگام تپش قلب، بیمار تجربه می‌کند.

3- رژیم غذایی و عادات غذایی.

۴- داروها و  مکمل‌هایی که مصرف می‌کند.

   ـ همچنین ارائه اطلاعات زیر نیز به پزشک بسیار حائز اهمیت است:

۱- زمان تپش و بازه تکرار آن.

۲- مدت زمانی که تپش طول می‌کشد.

3- احساسی که هنگام تپش قلب وجود دارد.

4- کارهایی که هنگام شروع تپش قلب، فرد انجام می‌دهد.

۵. عواملی که کمک می‌کنند احساس بهتری برای فرد ایجاد شود.

    – سپس با نظر پزشک و با توجه به علائم بیمار ممکن است نیاز به انجام تست و آزمایشات زیر باشد از جمله:

1- آزمایش‌های خون

2- آزمایش ادرار

3- تست الکتروکاردیوگرام (ECG/EKG)

4- تست استرس

5- اکوکاردیوگرافی (سونوگرافی قلب)

6- کاتتریزاسیون قلبی.

    – این آزمایشات می‌توانند به پزشک اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت قلب بیمار ارائه دهند و به تشخیص و درمان بیماری‌های قلبی او کمک کنند.

البته باید در نظر داشت که تپش قلب ممکن است در طول زمانی که نزد پزشک خود هستید رخ ندهد.

برای حل این مشکل فرد بیمار می‌تواند از دستگاه نوار قلب خانگی استفاده کند و در صورت بروز تپش قلب، کمتر از 30 ثانیه نوار قلب خود را ثبت نماید. به این ترتیب، این دستگاه اطلاعات دقیقی از الگوی ضربان قلب فرد در طول بازه زمانی مشخص ثبت می‌کند که به پزشک در تشخیص و درمان بهتر تپش قلب کمک خواهد کرد.

در بعضی موارد نیز به تشخیص پزشک هولتر مانیتور به بیمار وصل شود. هولتر مانیتور یک دستگاه قابل حمل است که فرد بیمار می تواند به مدت 24 تا 48 ساعت در جیب یا کیسه کوچک خود دور گردن یا کمر خود قرار دهد. الکترود نوار قلب قفسه سینه فرد را به سیم‌های مانیتور متصل می‌کنند تا ریتم قلب فرد را ضبط کنند. هر زمان که بیمار دچار ضربان قلب نامنظم شود، مانیتور فعال می‌شود.

دستگاه نوار قلب خانگی N-PEC1

راه‌های درمان تپش قلب

بسته به شدت علائم و علت اصلی تپش قلب، پزشک معمولاً یکی از سه گزینه درمانی زیر را به فرد بیمار توصیه می‌کند:

  • مراقبت‌های پیشگیرانه: در مواقعی که تپش قلب شدید نیست، پرهیز از سیگار کشیدن، کاهش مصرف کافئین و حذف الکل توصیه می‌شود. همچنین تمرین تنفس دیافراگمی و یوگا، خواب کافی و ورزش منظم پیشنهاد می‌شود.
  • درمان دارویی: ممکن است داروهای ضد آریتمی مانند مسدود کننده‌های بتا و مسدود کننده های کانال کلسیم تجویز شود. بعضی از مواقع نیز این داروها به طور مؤثر عمل نمی‌کنند و ممکن است داروهای ضد آریتمی قوی‌تری که مستقیماً روی کانال‌های سدیم و پتاسیم قلب اثر می‌کنند، لازم باشد.
  • عمل ابلیشن کاتتر: از روش Ablation جهت حذف نقاط ایجاد کننده آریتمی با انرژی حرارتی استفاده می‌شود. سوزاندن رگ قلب با استفاده از امواج صوتی انجام می‌گیرد که شامل قرار دادن یک کاتتر ویژه در محل آریتمی و یا نزدیک به آن است  انرژی حرارتی از طریق کاتتر عبور کرده و سلول‌های عامل آریتمی را تخریب می‌کند.

سایر روش‌های سرپایی: شامل کاردیوورژن (شوک الکتریکی فرستاده شده به دیواره قفسه سینه برای همگام‌سازی ضربان قلب با ریتم طبیعی)، و دفیبریلاتور قابل کاشت (نوع خاصی از ضربان‌ساز است که به‌طور خودکار آریتمی‌های بطنی مرتبط با بیماری قلبی را تشخیص داده و خاتمه می‌دهد).

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *