قلب و عروق

پریکاردیت

پریکاردیت

پریکاردیت چیست؟

قلب توسط یک کیسه محافظ به نام پریکارد احاطه شده است. پریکارد از دو لایه بافت نازک (غشاء) تشکیل شده است که حاوی مایع است. این مایع به لایه‌ها اجازه می‌دهد تا زمانی که قلب می‌تپد، به آرامی روی هم سر بخورند. پریکارد به نگه داشتن قلب در جای خود کمک می کند و از آن محافظت می کند. هنگامی که پریکارد ملتهب می شود، پریکاردیت نامیده می شود. التهاب باعث می شود که لایه های غشایی متورم شده و با انقباض و شل شدن قلب به یکدیگر ساییده شوند. این بیماری بر اساس علت شناخته شده به انواع مختلفی تقسیم می شود.

یک نوع تقسیم‏ بندی پریکاردیت به صورت زیر است:

  • عفونی: ناشی از ویروس، باکتری یا قارچ
  • تروماتیک: ناشی از آسیب به قفسه سینه شما، مانند لیبلانت
  • بدخیم: ناشی از سرطان
  • اورمیک: ناشی از نارسایی کلیه

همچنین بیشتر بر اساس مدت زمان وجود علائم یک تقسیم‏بندی صورت می گیرد. در زیر چهار نوع رایج پریکاردیت آورده شده است:

  • حاد: بیش از چهار تا شش هفته طول نمی کشد. درد معمولاً به طور معمول ایجاد می شود و ممکن است به علت عوامل شناخته شده یا ناشناخته شکل گیرد.
  • بی وقفه: مدت زمان علائم بیش از چهار تا شش هفته طول می کشد.
  • مکرر: شما سابقه پریکاردیت دارید و علائم پس از چهار تا شش هفته بدون هیچ علامتی دوباره شروع می شود. این پریکاردیت مقاوم به درمان نیز شناخته می شود.
  • مزمن: علائم مداوم بیش از سه ماه طول می کشد. پریکاردیت مزمن می تواند مشکل ساز باشد زیرا علائم می تواند منجر به عوارضی مانند ضخیم شدن یا زخم شدن بافت پریکارد در اطراف قلب شما شود. بافت ضخیم شده می تواند قلب را منقبض کند و بر عملکرد آن تأثیر بگذارد

نشانه ها و علائم پریکاردیت چیست؟

علائم اولیه پریکاردیت درد شدید و کوبنده قفسه سینه است. اگر درد قفسه سینه مانند حمله قلبی است، با اورژانس تماس بگیرید. همچنین ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:

  • درد به سرعت در وسط یا سمت چپ قفسه سینه شما ظاهر می شود
  • درد ممکن است به شانه ها، گردن یا پشت شما گسترش یابد
  • درد قفسه سینه ممکن است هنگام نشستن و خم شدن به جلو کاهش یابد
  • درد ممکن است هنگام دراز کشیدن بدتر شود

سایر علائم پریکاردیت

ممکن است علائم پریکاردیت مانند موارد زیر را نیز احساس کنید:

  • تب
  • ضعف
  • تپش قلب، احساس تند شدن ضربان قلب
  • مشکل در تنفس، به خصوص هنگام دراز کشیدن
  • سرفه خشک
  • خستگی مفرط
  • تورم در شکم یا پاها

تشخیص و درمان پریکاردیت چگونه است؟

اگر پزشک شما مشکوک به پریکاردیت باشد، با دقت به صدای قلب شما گوش می دهد. یکی از علائم رایج پریکاردیت مالش پریکارد است. این صدای مالش پریکارد به لایه بیرونی قلب شماست. سایر صداهای قفسه سینه که نشانه وجود مایع در پریکارد (افیوژن پریکارد) یا ریه ها (افیوژن پلورال) هستند نیز ممکن است شنیده شوند.

و قلب سالم

پزشک شما ممکن است پارادوکس پالس را نیز بررسی کند. این زمانی است که وقتی نفس عمیق می‌کشید، فشار خون شما بیش از حد طبیعی کاهش می‌یابد. تغییرات فشار در قفسه سینه باعث می شود خون از بدن شما برنگردد و وارد قلب شما نشود. این ممکن است نشانه ای از تجمع مایع در فضای پریکارد باشد. همراه با سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی، ممکن است به آزمایش‌های خاصی نیز نیاز داشته باشید که ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • اکوکاردیوگرافی (اکو): این آزمایش از امواج صوتی برای بررسی اندازه و شکل قلب شما استفاده می کند. یعنی اکو می تواند نشان دهد که قلب شما چقدر خوب کار می کند و آیا مایع در اطراف قلب شما جمع شده است یا خیر.
  • الکتروکاردیوگرام (ECG/EKG): این تست قدرت و زمان فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می کند. ریتم های غیر طبیعی را نشان می دهد و گاهی اوقات می تواند آسیب عضله قلب را تشخیص دهد. حسگرهای کوچکی به پوست شما چسبانده می شوند تا فعالیت الکتریکی را دریافت کنند.
  • اشعه ایکس قفسه سینه: ممکن است برای بررسی ریه‌های شما و بررسی بزرگ شدن قلب شما یک عکس اشعه ایکس انجام شود.
  • ام آر آی قلب: این تست تصویربرداری تصاویر دقیقی از قلب می گیرد. ممکن است برای بررسی ضخیم شدن یا سایر تغییرات در پریکارد استفاده شود.
  • سی تی قلب: این نوع اشعه ایکس تصویر واضح و دقیقی از قلب و پریکارد شما می گیرد. ممکن است برای کمک به رد سایر علل درد قفسه سینه استفاده شود.
  • آزمایشات خون: برخی آزمایشات خون می توانند به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما بگویند که چه میزان التهاب در بدن شما وجود دارد و حتی نشان دهند که آیا حمله قلبی داشته اید یا خیر.

نحوه درمان این بیماری به شدت و علل زمینه ای آن بستگی دارد. در موارد خفیف تر، ممکن است هیچ اقدامی انتخاب نشود زیرا بیماری معمولاً به خودی خود برطرف می شود.

در صورت لزوم، اولین مرحله درمان، دارو است. گزینه های درمانی مبتنی بر دارو عبارتند از:

  • NSAIDs: پزشکان ممکن است داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی بدون نسخه (NSAIDs) را برای درد و التهاب تجویز کنند. ایبوپروفن یا آسپرین با دوز بالا نیز می توانند به سرعت تسکین دهند. اگر درد شما شدید باشد، پزشک ممکن است داروی قوی تری تجویز کند.
  • کلشی سین(Colcrys): اگر پریکاردیت به خصوص دردناک یا عود کننده باشد، ممکن است کلشی سین تجویز شود. این دارو که دارای اثرات ضد التهابی است می تواند مدت زمان آن را به حداقل برساند و از عود آن جلوگیری کند. با این حال، بسیاری مصرف آن را در افراد با شرایطی مانند بیماری کبد یا کلیه توصیه نمی‏کنند. عوارض جانبی شامل درد شکم، استفراغ و اسهال است.
  • کورتیکواستروئیدها(Corticosteroids):‏ اگر هیچ یک از دو گزینه اول مؤثر نبود، ممکن است از کورتیکواستروئیدها استفاده شود. اگر در اولین حمله، استروئید داده شود، پریکاردیت در فرد مبتلا بیشتر احتمال دارد که عود کند. به همین دلیل آنها آخرین گزینه دارویی هستند. عوارض جانبی شامل افزایش وزن، نوسانات خلقی و افزایش تعریق است.

اگر داروها مؤثر نباشند، گزینه های جراحی عبارتند از:

  • پریکاردیوسنتز: یک لوله کوچک در حفره پریکارد قرار داده می شود تا مایع اضافی تخلیه شود. لوله ممکن است برای چند روز در داخل گذاشته شود.
  • پریکاردکتومی: اگر پریکارد به طور خاص سفت شده باشد و باعث ایجاد فشار اضافی بر قلب شود، ممکن است کل کیسه با جراحی برداشته شود. این به عنوان آخرین راه حل مورد استفاده قرار می گیرد، زیرا خطر کمی وجود دارد که باعث مرگ شود.

پیشگیری از پریکاردیت

شما معمولا نمی توانید از پریکاردیت حاد پیشگیری کنید. شما می توانید اقداماتی را برای کاهش احتمال ابتلا به یک دوره حاد دیگر، داشتن عوارض یا پریکاردیت مزمن انجام دهید. این مراحل شامل دریافت درمان سریع، پیروی از برنامه درمانی و مراقبت های پزشکی مداوم (همانطور که پزشک شما توصیه می کند) است.

آیا ممکن است علائم پریکاردیت پس از درمان بازگردد؟

علائم پریکاردیت ممکن است پس از درمان مانند مصرف داروهای ضد التهابات غیراستروئیدی بازگردد و بروز یک وضعیت به نام پریکاردیت بازگشتی را نشان دهند، به خصوص اگر علت اصلی پریکاردیت هنوز حضور داشته باشد یا اگر درمان به درستی انجام نشود. در صورتی که علائم پریکاردیت پس از درمان بازگردد، مهم است به پزشک خود اطلاع دهید تا بتوانند تشخیص دقیق تری را بررسی و درمان مناسب را تعیین کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *