قلب و عروق

لیدهای نوار قلب

لیدهای نوار قلب

لیدهای نوار قلب جزئی از سیستم الکتروکاردیوگرام (ECG) (ثبت فعالیت الکتریکی قلب) است. این روش کاملا بدون درد است و می تواند به سرعت انجام شود. الکتریسیته قلب توسط الکترودهای چسبنده متصل به پوست تشخیص داده می شود. اندازه گیری های حاصل به عنوان لیدهای نوار قلب شناخته می شوند. سیستم های لیدی مختلفی در طول قرن گذشته توسعه یافته و بهبود یافته اند که نوار قلب از آن ها رونویسی می شود. این سیستم ها شامل سیستم های اصلی آیندهوون، گلدبرگر و ویلسون هستند.

دلیل استفاده از الکترود در دستگاه نوار قلب چیست؟

الکترودها از دو قطب الکتریکی تشکیل شده‏اند که به صورت متسقیم یا غیر مستقیم به نقاط خاصی روی سینه، بازوها و پاها می چسبند و توسط سیم های سربی به دستگاه ECG متصل می شوند.

هدف استفاده از الکترود در دستگاه نوار قلب، ضبط سیگنال ‎های الکتریکی قلب است. سیگنال ‎های الکتریکی قلب، تغییرات واضحی در هنگام انقباض و انبساط دهلیزها و بطن ‎ها دارند. این تغییرات الکتریکی در قلب، باعث تولید جریان الکتریکی شده و به صورت خودکار از طریق الکترودها به دستگاه نوار قلب منتقل می ‏شوند.

دستگاه نوار قلب با استفاده از الکترودهای متعدد، سیگنال‎ های الکتریکی قلب را از نقاط مختلف بدن ضبط می‏کند. این سیگنال ها سپس به صورت گرافیکی نمایش داده می‏شوند. با تحلیل این سیگنال‏ ها می‎توان به شناسایی بیماری ‎های قلبی مانند آریتمی پرداخت.

همچنین الکترودها به دو صورت سطحی و داخلی تقسیم می‏شوند. الکترودهای سطحی روی پوست قرار می‏گیرند که روشی غیر تهاجمی و بدون درد است و الکترودهای داخلی که به صورت مستقیم درون قلب قرار می‏گیرند.

آیا هر چه کانال ها یا لید های نوار قلب بیشتر باشد بهتر است؟

بله، در برخی موارد اضافه کردن لیدهای بیشتر به سیستم الکترودی می تواند دقت تشخیص را بالاتر ببرد چرا که با ا فزایش تعداد لیدهای نوار قلب، اطلاعات بیشتری در مورد فعالیت ‏های الکتریکی قلب به دست می ‏آید و این فعالیت الکتریکی از زوایای مختلف بررسی می شود.

همچنین، برخی از لیدهای نوار برای تشخیص بیماری ‏های خاص قلبی مفیدتر هستند. با این حال، افزایش تعداد لیدها ممکن است باعث افزایش هزینه و زمان مورد نیاز برای تحلیل نوار قلب شود. بنابراین، تعداد لیدهای نوار قلبی باید براساس نوع بیماری، شرایط فردی هر بیمار و توانایی مالی مربوطه تعیین شود.

انواع الکترود و لید نوار قلب کدامند؟

برخی از لیدهای ECG لیدهای دوقطبی هستند (به عنوان مثال، لیدهای استاندارد اندام) که از یک الکترود مثبت و یک الکترود منفی استفاده می کنند که پتانسیل الکتریکی بین آنها اندازه گیری می شود. لیدهای تک قطبی (لیدهای تقویت شده و لیدهای قفسه سینه) دارای یک الکترود ثبت مثبت واحد هستند و از ترکیبی از الکترودهای دیگر به عنوان یک الکترود منفی مرکب استفاده می کنند. جزییات سه نوع لید ECG در زیر آورده شده است:

•    لیدهای اندام (دو قطبی): در این نوع برای هر لید، دو الکترود سیگنال ECG را ضبط می کنند. همانطور که در شکل نشان داده شده است از چهار مکان بدن ما یعنی بازوی راست (RA)، بازوی چپ (LA)، پای راست (RL) و پای چپ (LL) پتانسیل ثبت شده است. خروجی نهایی هر لید اندامی تفاوت بین پتانسیل الکتریکی تولید شده بین دو الکترود است. پای راست الکترود مرجع زمین است.

•    سرنخ های اندام تقویت شده (تک قطبی): اختلاف پتانسیل بین الکترود مرجع و الکترود کاوشگر لید تقویت شده را تشکیل می دهد. سه الکترود کاوشگر بازوی راست (R)، بازوی چپ (L) و پای چپ (F) هستند. سیگنال های الکتریکی برای لیدهای تک قطبی با جدا کردن الکترود کاوشگر از الکترود مرجع تقویت می شوند. از آنجایی که الکترود مرجع دارای پتانسیل صفر است، پتانسیل افزایش یافته تنها نشان دهنده پتانسیل اندازه گیری شده توسط سه الکترود است. سه لید تقویت شده aVR، aVL و aVF نامگذاری شده اند.

•    لیدهای سینه (تک قطبی): علاوه بر سه لید استاندارد اندام و سه لید اندام تقویت‌شده که فعالیت الکتریکی قلب را نشان می‏دهند، شش لید قفسه سینه تک‌قطبی وجود دارد. این پیکربندی شش الکترود مثبت را روی سطح قفسه سینه بر روی نواحی مختلف قلب قرار می دهد تا فعالیت الکتریکی را ثبت کنند. این شش لید V1 – V6 نامگذاری شده اند.

سیستم الکترودی یا لید دستگاه نوار قلب چیست؟

سیستم الکترودی دستگاه نوار قلب یکی از اجزای مهم دستگاه است که به منظور دریافت سیگنال‏های الکتریکی قلبی و ضبط آنها بر روی کاغذ استفاده می‏شود. این سیستم شامل الکترودهای مختلفی است که در نقاط مختلف بدن قرار می گیرند و با استفاده از فرآیند الکتروفیولوژی قلب، سیگنال‏های الکتریکی قلب را دریافت می‏کند و برای دستگاه نوار قلب ارسال می‏کند. فرایند الکتروفیولوژی قلب به معنای بررسی فعالیت الکتریکی قلب است که توسط سلول های قلب تولید می‏شود. این فعالیت الکتریکی باعث انقباض و انبساط عضلات قلب می شود و در نتیجه، ضربان قلب تولید می شود.

سیستم لیدهای نوار قلب آیندهوون

آیندهوون اولین ECG در جهان را در سال ۱۹۰۳ ثبت کرد. از آنجا که در این زمان هیچ الکترود چسبی یا سیستم تشدید کننده ای در دسترس نبود، تنها راه تماس با بدن قرار دادن اندام های خارجی در سطلی از محلول نمک بود. آیندهوون توانست مقاومت تماسی کافی با بدن ایجاد کند تا اولین ECG با کمک یک گالوانومتر رشته ای قابل مشاهده شود. آیندهوون می توانست مقاومت بین دست راست و چپ (لید I)، دست راست و پای چپ (لید II)و دست چپ و پای چپ (لید III)را اندازه گیری کند.

سیستم لیدهای نوار قلب آیندهون

سیستم لید های نوار قلب گلدبرگر

از آنجا که لید های آیندهوون فاصله زیادی با یکدیگر داشتند، گلدبرگر در سال 1942 این ایده را داشت که این فاصله را از بین ببرد. زاویه بین راس های I ، II و III درجه120 است. برای بهبود تشخیص، گلدبرگر فکر می کرد که منطقی است که زاویه ها را به نصف کاهش داد، که این کار را با کمک یک شبکه مقاومتی انجام داد.

سیستم لیدهای نوار قلب گلدبرگر

سیستم لیدهای نوار قلب ویلسون

ویلسون سیستم  لیدهای نوار قلب خود را در سال 1934 با اضافه کردن یک محور افقی به قلب توسعه داد. او این کار را با اتصال مستقیم الکترودها به دیواره قفسه سینه و اندازه گیری آن ها در برابر یک نقطه مرجع مجازی واقع در وسط قلب انجام داد. این نقطه مرجع CT (پایانه مشترک) نامیده می شد و از یک شبکه مقاومت تولید می شد. لیدهای ویلسون با نام v1 – v6 شناخته می شوند و دیواره قفسه سینه و سمت چپ قلب را به تصویر می کشند. همراه با لید های آیندهوون و گلدبرگ، ECG  ۱۲ لید ایجاد شد. این سیستم هدایتگر ECG ۱۲ سربی را ایجاد کرد که امروزه به عنوان استاندارد طلایی برای ECG ها شناخته می شود.

سیستم لید های نوارقلب فرانک

توسعه بیشتر سیستم های لیدی نوار قلب منجر به ۱۲ لید کلاسیک امروزی شده است. تمرکز کم تر روی درک کارکرد الکتروفیزیولوژی قلب و بیشتر روی دیدگاه پدیدار شناسانه فعالیت الکتریکی قلب در خارج از بدن بود. در سال 1956 فرانک قلب را به عنوان یک دوقطبی چرخان در فضا توصیف کرد. در اصل، یک دوقطبی چرخان مانند یک باتری است که یک قطب مثبت و منفی در فضا در حال چرخش است. فرانک از خود پرسید که چگونه می توان این دوقطبی چرخان را به طور موثر اندازه گیری و توصیف کرد. او الکترودها را روی بدن قرار داد به طوری که لیدهای اندازه گیری شده X، Y و Z در یک ردیف قرار گرفتند و در نتیجه یک سیستم مختصات دکارتی ساختند. این منجر به نمایش به شکل یک به اصطلاح حلقه برداری می شود. این مربوط به نمایش سه بعدی دوقطبی قلب در حال چرخش در فضا است.

سیستم لیدهای نوار قلب EASI

در سال 1988 داور سیستم الکترود فرانک را ساده تر کرد و تعداد الکترودها را به 5 عدد کاهش داد. علاوه بر این او توانست 12 لید کلاسیک را از حلقه برداری محاسبه کند. بنابراین داور این امکان را برای پزشکانی که به طور کلاسیک آموزش دیده بودند فراهم کرد تا بتوانند اندازه گیری های یک ECG برداری را بخوانند و درک کنند.

سیستم لید های نوار قلب360 درجه

سیستم اصلی هدایت دستگاه نوار قلب به تنهایی هنوز نارسایی های ECG  12 لید را دارد، و به چیزهایی مانند اینفارکتوهای دیواره خلفی توجه نمی کند. دستگاه های نوار قلب 22 لید از صفحات تاجی و افقی فراهم می کند، و اطلاعات اضافی در مورد دیواره های راست و عقبی قلب فراهم می کند، بنابراین شکاف های ECG کلاسیک 12 لید را از بین می برد.

سیستم  لیدهای نوار قلب رایج امروزی

ECG تک لید

سیستم های ECG تک لید امروزه بسیار رایج هستند. این سیستم ها ممکن است برای یک ضبط بسیار طولانی تا 14 روز  یا ضبط تنها چند ثانیه استفاده شوند. ارتباط پزشکی یک ECG پیشرو بسیار محدود است.
قابلیت های تشخیصی: ایسکمی را نمی توان تشخیص داد و توانایی برای تشخیص و بومی سازی آریتمی ها به شدت محدود است. بنابراین ممکن است اختلالاتی مانند فیبریلاسیون دهلیزی یا ضربان های فوق بطنی ثبت نشوند.

ECG تک لید

ECG تک لید

ECG سه و شش لید

ECG های 3 لید اغلب برای ثبت یک مطالعه 24 ساعته استفاده می شوند. یک مطالعه 24 ساعته ابزاری است که اغلب برای تشخیص مشکلات قلبی استفاده می شود و به عنوان یک مطالعه طولانی مدت استفاده می شود.  این سیستم هارا میتوان تا 6 لید گسترش داده.

دستگاه نوار قلب زیستل که از سیستم 6 لید استفاده میکند جزو این دسته است.

968065c7d5da47be81693e12c37041f1

توانایی های تشخیصی: با این سیستم میتوان احتمال وجود آریتمی را تشخیص داد. این دستگاه ها معمولا به دلیل صرفه اقتصادی مورد توجه قرار میگرند. زیرا این دستگاه های نوار قلب که به دستگاه نوار قلب خانگی نیز معروف هستند بسیار ارزان تر از دستگاه های بیمارستانی 12 لید میباشند و دقت قابل قبولی نیز دارند.

ECG سه لید

ECG سه لید

ECG دوازده لید

یک ECG ۱۲ لیدی، سیستم های اصلی آیندهوون، گلدبرگر و ویلسون را ترکیب می کند، و در نتیجه اطلاعاتی در مورد محورهای عمودی و افقی فراهم می کند. ECG ۱۲ لید استاندارد طلایی برای تشخیص ECG است و هم برای ECG های استراحت و هم برای ECG های استرس استفاده می شود.

قابلیت های تشخیصی: با ECG دوازده لید اساسا تمام فعالیت های قلب را می توان اندازه گیری کرد، و هم ناهنجاری های ریتمیک و هم ایسکمیک را می توان در دیواره قدامی قلب تشخیص داد. با این حال، طبق دستورالعمل ها، در صورت مشکوک بودن به حمله قلبی، دیواره پشتی و راست قلب نیز باید اندازه گیری شود. در عمل، این کار تقریبا هرگز انجام نمی شود. این امر می تواند به دلیل محدودیت های زمانی، مشکلات قابلیت استفاده و مسائل مربوط به مکان یابی و همچنین فقدان آموزش باشد. برای مثال، اتصال الکترودها به پشت بیماری که دچار اینفارکتوس می شود، بسیار دشوار است.

ECG دوازده لید

ECG دوازده لید

ECG برداری

ECG برداری قلب را به صورت یک دوقطبی چرخان می بیند. این را می توان از طریق سه محور عمود بر هم یک سیستم مختصات دکارتی توصیف کرد. دوقطبی چرخان در فضا به شکل یک حلقه برداری نمایش داده می شود.

قابلیت های تشخیصی: تا امروز، ECG برداری فرانک یک امکان تشخیصی برتر را نشان می داد. تغییرات مختلف ECG، به عنوان مثال یک اینفارک خلفی، بر روی یک ECG برداری قابل مشاهده هستند، اما نه بر روی یک ECG کلاسیک ۱۲ لید. با این حال، این روش، با وجود برتری، به نتیجه نرسیده است، زیرا تفسیر حلقه برداری سه بعدی بسیار دشوار است و اغلب مقالات و آموزش های تشخیصی به طور سنتی به ECG کلاسیک ۱۲ لید اشاره دارند.

ECG برداری

سیستم لید EASI

سیستم لید EASI مبتنی بر حلقه برداری یک ECG برداری است، و  ECG کلاسیک 12 لید از این حلقه برداری محاسبه می شوند.

قابلیت های تشخیصی: سیستم هدایت EASI همان قابلیت های تشخیصی یک ECG  12 لیدی را دارد؛ اما تنها با استفاده از چهار الکترود اندازه گیری می شود. ساخت مدل ممکن است منجر به انحرافات جزئی بین دو سیستم، به ویژه در دامنه یا محور مطلق شود. با این حال، این انحرافات اهمیت پزشکی برای تشخیص ECG ندارند.

سیستم لید EASI

سیستم لید EASI

سیستم لید 360 درجه

سیستم لید 360 درجه، مانند EASI ECG، بر روی حلقه برداری یک ECG برداری بنا شده است. علاوه بر 12 لید ECG کلاسیک، لیدهای قلب راست و خلفی را می توان محاسبه کرد، که آن را به یک ECG همه جانبه 22 لید تبدیل می کند. این تنها سیستم ECG است که پزشکان را قادر می سازد تا 100% با دستورالعمل های قلب شناسی بدون اتصال مجدد الکترودها، که نیاز به تحلیل قدامی و خلفی قلب دارند، سازگار باشند.

 توانایی های تشخیصی: با 22 لید، تشخیص های 12 لید کلاسیک را می توان به وضوح گسترش داد. امکان تشخیص اینفارکتوس ها به حداکثر می رسد، زیرا اینفارکتوس های دیواره خلفی و راست قلب را می توان به یک اندازه تشخیص داد. علاوه بر این، تشخیص اختلالات ریتم قلب در نهایت امکان پذیر است.

سیستم لید 360 درجه امروزی

سیستم لید 360 درجه امروزی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *