خدمات سلامت, Eng

نوار قلب چیست؟ | کاربرد نوار قلب

نوار قلب

نوار قلب یا اکتروکاردیوگرام چیست؟

نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام برای بررسی ریتم قلب و مشاهده چگونگی فعالیت الکتریکی قلب مورد استفاده قرار می‌گیرد. الکتروکاردیوگرام (ECG یا EKG) یکی از ساده ترین و سریع ترین تست هایی است که برای ارزیابی قلب استفاده می شود. الکترودها (لکه های پلاستیکی کوچک که به پوست می چسبند) در نقاط خاصی روی سینه، بازوها و پاها قرار می گیرند. الکترودها توسط سیم های سربی به دستگاه ECG متصل می شوند. سپس فعالیت الکتریکی قلب اندازه گیری، تفسیر و چاپ می شود. هیچ برقی به بدن ارسال نمی شود.

تکانه های الکتریکی طبیعی انقباضات قسمت های مختلف قلب را هماهنگ می کند تا جریان خون را همانطور که باید حفظ کند. ECG این تکانه‌ها را ثبت می‌کند تا نشان دهد که قلب چقدر سریع می‌تپد، ریتم ضربان قلب (ثابت یا نامنظم)، و زمان‌بندی تکانه‌های الکتریکی هنگام حرکت در قسمت‌های مختلف قلب است. تغییرات در ECG می تواند نشانه بسیاری از بیماری های مرتبط با قلب باشد.

ساختار یک نوار قلب
ساختار یک EKG را مشاهده می‌کنید.

تست ECG چه زمانی استفاده می شود؟

نوار قلب (ECG یا EKG) برای ارزیابی ضربان قلب استفاده می‌شود و می‌تواند نشان دهد که قلب چقدر سریع یا کند می‌زند. نتایج این آزمایش می‌تواند به تیم پزشکی در تشخیص موارد زیر کمک کند:

  • آریتمی یا ضربان قلب نامنظم
  • حمله قلبی قبلی
  • علل درد قفسه سینه، مانند انسداد یا باریک شدن عروق قلب

ECG همچنین می‌تواند برای ارزیابی عملکرد صحیح ضربان‌ساز و مدیریت بیماری‌های قلبی به کار رود.

در شرایط زیر ممکن است نیاز به انجام نوار قلب داشته باشید:

  • درد قفسه سینه
  • سرگیجه، سبکی سر یا گیجی
  • تپش قلب، پرش یا بال زدن ضربان قلب
  • نبض سریع
  • تنگی نفس
  • ضعف یا خستگی
  • کاهش توانایی در ورزش کردن

اگر سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارید، ممکن است به نوار قلب برای غربالگری بیماری قلبی نیاز داشته باشید، حتی اگر هیچ علائمی نداشته باشید. انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند که غربالگری ECG ممکن است برای افرادی که در معرض خطر کم بیماری قلبی هستند نیز، حتی بدون وجود علائم، مد نظر قرار گیرد. اکثر پزشکان قلب، نوار قلب را به عنوان یک ابزار اساسی برای غربالگری بیماری قلبی در نظر می‌گیرند، هرچند استفاده از آن نیاز به توجه فردی دارد.

اگر علائم بیماری قلبی شما به صورت مرتب ظاهر می‌شوند و از بین می‌روند، ممکن است ECG معمولی تغییرات ضربان قلب را نشان ندهد. در این موارد، تیم پزشکی ممکن است پیشنهاد استفاده از مانیتور نوار قلب در خانه را دهد. انواع مختلفی از ECG‌های قابل حمل برای این منظور وجود دارد.

یک نمونه دستگاه ECG
دستگاه ECG

تشخیص بیماری قلبی از روی نوار قلب

اگر فردی علائم زیر را داشته باشد، بهتر است ECG ثبت کند تا پزشک متخصص بررسی‌های لازم را انجام دهد. این علائم شامل موارد زیر است:

درد قفسه سینه
سرگیجه، گیجی و احساس غش کردن
ضربان قلب نامنظم یا آریتمی قلبی
نبض بسیار سریع
تنگی نفس و کم نفسی
خستگی شدید، ضعف و کاهش توان فعالیت فیزیکی

اگر به‌ هر دلیلی‌، هر قسمت‌ از قلب‌، وظیفه‌ خود را به‌ درستی و کامل‌ نتواند انجام‌ دهد، این‌ ضعف‌ قلب‌، به‌ شکل‌ بهم‌ ریختگی‌ اجزای‌ مختلف‌ در نوارقلب‌ خود را نشان‌ میدهد و پزشک‌ معالج‌ با بررسی نوارقلب‌ میتواند تشخیص‌ بهتری‌ داشته‌ باشد. به‌ همین‌ دلیل‌ اولین‌ آزمایش‌ مورد نیاز از سری‌ آزمایش‌ ها برای‌ تشخیص‌ بیماری‌ های‌ قلبی، نوارقلب‌ است‌.

بعد از آن که پزشک، سیگنال نوار قلب را مشاهده کرد میتواند وجود برخی بیماری های قلبی را تشخیص دهد. بعضی از این بیماری‌ها میتوانند زندگی شخص بیمار را تحت شعاع قرار دهند و یا حتی اگر به موقع تشخیص داده نشوند، موجب مرگ زود هنگام خواهند شد. این بیماری ها شامل:

وجود نشانه‌هایی نیز می‌توانند بیانگر نوار قلب نرمال باشند.

تست ECG
تست الکتروکاردیوگرام

نحوه گرفتن نوار قلب

الکتروکاردیوگرام (ECG یا EKG) را می‌توان در مطب پزشکی یا بیمارستان انجام داد. این آزمایش همچنین ممکن است در آمبولانس یا سایر وسایل نقلیه اورژانسی انجام شود.

قبل از آزمایش

قبل از گرفتن نوار قلب، ممکن است از شما خواسته شود که لباس بیمارستان را بپوشید. یکی از اعضای تیم مراقبت‌های بهداشتی ممکن است موهای ناحیه‌ای را که الکترودها قرار داده می‌شوند، بتراشد. این کار کمک می‌کند که الکترودها بهتر به پوست بچسبند. وقتی آماده شدید، معمولاً روی میز معاینه یا تخت دراز می‌کشید.

در حین آزمایش

برای‌ ثبت‌ این‌ سیگنال‌، از دستگاهی به‌ نام‌ دستگاه الکتروکاردیوگرام و یا دستگاه ECG استفاده‌ میشود. برای‌ این‌ منظور سنسور(الکترود) هایی‌ به‌ نواحی‌ مختلف‌ بدن‌ شما اعم‌ از دست‌ ها، پا ها و قفسه‌ سینه‌ شما متصل‌ میگردد. استفاده‌ از این‌ دستگاه‌ هیچ‌ گونه‌ خطری‌ مانند برق‌ گرفتگی‌ ندارد زیرا سنسور ها هیچ‌ جریان‌ الکتریکی‌ را به‌ بدن‌ شما وارد نمیکنند. سنسورهای قرار داده شده بر روی بدن شما، تنها فعالیت‌ قلبی شما را ثبت‌ میکنند. 

در طول نوار قلب، تا 12 الکترود چسبنده به قفسه سینه و گاهی اوقات به بازوها یا پاها متصل می‌شود. سیم‌ها این الکترودها را به کامپیوتر متصل می‌کنند. کامپیوتر نتایج را چاپ یا نمایش می‌دهد. نتایج به صورت امواج نشان داده می‌شوند که سیگنال‌هایی هستند که با هر ضربان قلب از قلب عبور می‌کنند.

در طول آزمایش، شما می‌توانید نفس بکشید، اما باید بی‌حرکت بمانید و صحبت نکنید. حرکت ممکن است با نتایج آزمایش تداخل داشته باشد.

بعد از آزمایش

مگر اینکه مشکل قلبی داشته باشید که نیاز به درمان فوری دارد، معمولاً می‌توانید پس از انجام نوار قلب به فعالیت‌های روزانه خود بازگردید.

اهمیت نوار قلب در تشخیص بیماری های قلبی

ECG اغلب در کنار آزمایش‌های دیگر برای کمک به تشخیص و نظارت بر شرایط موثر بر قلب استفاده می‌شود. از آن می‌توان برای بررسی علائم یک مشکل قلبی احتمالی مانند درد قفسه سینه، تپش قلب (ضربان قلب ناگهانی قابل توجه)، سرگیجه و تنگی نفس استفاده کرد. یک ECG می‌تواند به تشخیص موارد زیر کمک کند:

  • آریتمی قلبی: که در آن قلب خیلی آهسته، خیلی سریع یا نامنظم می‌تپد.
  • بیماری عروق کرونر قلب: که در آن منبع خون قلب با تجمع مواد چرب مسدود یا قطع می‌شود.
  • سکته قلبی: که در آن جریان خون به قلب ناگهان مسدود می‌شود.
  • کاردیومیوپاتی – جایی که دیواره‌های قلب ضخیم یا بزرگ می‌شوند.

همچنین، برای نظارت بر شخصی که قبلاً مبتلا به بیماری قلبی تشخیص داده شده است یا مصرف داروهایی که به طور بالقوه بر قلب تأثیر می‌گذارند، ممکن است از ECG استفاده شود.

چندین روش مختلف برای انجام ECG وجود دارد. به طور کلی، این تست شامل اتصال تعدادی سنسور کوچک و چسبناک به نام الکترود به بازوها، پاها و سینه شما است. این دستگاه‌ها با سیم به دستگاه ضبط ECG متصل می‌شوند. برای آماده شدن برای آزمون نیازی به انجام کار خاصی نیست. خوردن و آشامیدن قبل از انجام تست الکتروکاردیوگرام منعی ندارد.

EKG Tape
یک نمونه نوار قلبی

انواع نوار قلب

اگر فردی در خانواده‌اش سابقه بیماری‌های قلبی دارد، بهتر است به طور منظم (حتی سالانه) نوار قلب انجام دهد تا تحت نظر باشد، حتی اگر علائمی ندارد. اگر علائم بیماری قلبی مداوم نباشند و هر از گاهی اتفاق بیفتند، ممکن است در یک جلسه ثبت نوار قلب بروز نکنند و خطری پنهان باقی بماند. به همین دلیل، پزشکان پیشنهاد می‌کنند که به طور مداوم از یک دستگاه سیار ثبت نوار قلب استفاده شود. این دستگاه‌ها چندین نوع متفاوت دارند:

  • ثبت‌کننده هولتر (Holter): این دستگاه کوچک سیار به طور مداوم به مدت ۲۴ یا ۴۸ ساعت به ثبت نوار قلب می‌پردازد.
  • ثبت‌کننده اتفاقی (Event): این دستگاه مشابه ثبت‌کننده هولتر است، با این تفاوت که صرفاً در زمان‌های خاصی و به مدت چند دقیقه نوار قلب را ثبت می‌کند. این دستگاه را می‌توان طولانی‌تر از ثبت‌کننده هولتر پوشید (برای مثال به مدت ۳۰ روز). هر زمان که فرد علائمی را حس کرد، دکمه‌ای را فشار می‌دهد و دستگاه ثبت را انجام می‌دهد. برخی انواع پیشرفته‌تر این دستگاه، هر زمان که ضربان نامنظم حس کند شروع به ثبت می‌کند.
  • ثبت‌کننده حالت استراحت (Resting): این دستگاه وضعیت قلب را در حالت استراحت ذخیره می‌کند.
  • ثبت‌کننده حالت فعالیت (Exercise): این دستگاه وضعیت قلب را در حالت فعالیت‌های فیزیکی ذخیره می‌کند. این وسیله برای سنجش ظرفیت فعالیت فیزیکی به کار می‌رود و با این کار، میزان احتمال بسته شدن عروق قلبی و احتمال ایست قلبی سنجیده می‌شود.
  • ثبت‌کننده میانگین سیگنالی (Signal-averaged): این دستگاه به مدت ۱۵ الی ۲۰ دقیقه تست می‌گیرد. با استفاده از محاسبات دقیق کامپیوتری، کوچک‌ترین نامنظمی‌های قلبی که ممکن است در نوار قلب‌های استاندارد تشخیص داده نشوند، شناسایی می‌شوند. این وسیله زمانی استفاده می‌شود که احتمال آریتمی وجود دارد اما هیچ اثری از آن در دستگاه ثبت‌کننده حالت استراحت مشاهده نشده است، زیرا آریتمی‌ها ممکن است ذاتاً گذرا باشند و با تست‌های معمولی مشخص نشوند.

خطرات نوار قلب

در طول انجام الکتروکاردیوگرام هیچ خطری از نظر برق‌گرفتگی وجود ندارد. حسگرهایی که به نام الکترود شناخته می‌شوند، الکتریسیته تولید نمی‌کنند.

برخی افراد ممکن است در نواحی که الکترودها قرار داده شده‌اند، دچار راش خفیفی شوند. همچنین، برداشتن الکترودها ممکن است برای برخی افراد ناراحت‌کننده باشد، مشابه با برداشتن بانداژ از روی پوست است.

دستگاه نوار قلب زیستل

دستگاه نوار قلب زیستل و یا PEC1 بدون نیاز به ژل تنها با قرارگیری انگشت دستان شما بر روی نقاط اتصال خود می تواند نوار قلب با کیفیتی روی گوشی هوشمند نمایش دهد. شود این دستگاه با ابعادی به اندازه یک کارت اعتباری و وزن 58 گرم، باتری شارژی بسیار قدرتمندی دارد و توان مصرفی آن بسیار پایین است. شما میتوانید با برقراری اتصال پای چپ دستگاه، تعداد سیگنال‌های قلب را به 6 سیگنال استاندارد افزایش دهید تا بررسی وضعیت  قلب شما با دید بهتری بتواند انجام.

با هر بار ثبت سیگنال، به شکل کاملا خودکار اطلاعات شما با یک پروتکل امن در سرور ابری ذخیره می شود. شما می‌توانید سیگنال ثبت شده خود را به آسانی از طریق پیام رسان‌ها برای پزشک خود یا هر فرد دیگری ارسال کنید.

دستگاه نوار قلب زیستل
دستگاه نوار قلب زیستل مدل N-PEC1 که قابلیت جمل در جیب را دارد.

چرا دستگاه نوار قلب زیستل؟

این دستگاه نوار قلب بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر از دستگاه‌های بیمارستانی است و همچنین بسیار کوچکتر و سبکتر می‌باشد. دستگاه نوار قلب زیستل قابلیت اندازه‌گیری نوار قلب را با دقت 6 لید یا کانال دارد و ابزار مناسبی برای تشخیص انواع آریتمی‌های قلبی است. همچنین این دستگاه نوار قلب جیبی با استفاده از الگوریتم‌هایی که دارد، می‌تواند وجود آریتمی را در نوار قلب تشخیص دهد.

احتمالا به خواندن این مقاله نیز علاقه‌مند باشید: لیدهای نوار قلب

پشتیبانی تیم زیستل از این دستگاه به صورت مادام‌العمر است و شما می‌توانید با صرف هزینه اندکی از یک دستگاه حرفه‌ای نوار قلب بهره ببرید. تیم زیستل این امکان را فراهم کرده است تا شما بتوانید با ارسال نوار قلب خود به پزشک معالجتان، عملکرد قلبتان را به صورت حرفه‌ای بررسی کنید. همچنین، شما می‌توانید با استفاده از پلتفرم زیستل با متخصصین قلب و عروق در ارتباط باشید، سوال‌های خود را از آنها بپرسید و یا از طریق دکتر آنلاین ویزیت شوید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *